دستورالعمل اجرایی تعیین معلولیت

در اجرای تبصره ماده یک دستورالعمل نحوه تشکیل و شرح وظایف کمیسیونهای پزشکی تشخیص معلولیت مصوب شورای معاونین سازمان بهزیستی کشور، دستورالعمل اجرایی آن به شرح ذیل ابلاغ می‌گردد.
تعاریف:
عملکرد بدن: عبارت  از عملکردهای فیزیولژیکی دستگاههای مختلف بدن می باشد.
ساختارهای بدن: بخش های تشریحی بدن نظیر اندامها ، اعضا و اجزای ان ها می باشد.
اختلال ها: شامل مشکلات عملکردی در بدن یا ساختار ، نظیر انحراف واضح یا فقدان می باشد.
مشارکت: انجام وظیفه یا عمل به وسیله فرد است.
ناتوانی : عبارت است از هرگونه محدودیت و یا فقدان در انجام یک فعالیت اعم از رفتار، ارتباط و سایر مهارت های روزمره زندگی .
تبصره 1:طبق تعریف در قانون جامع حمایت از حقوق معلولان ، منظور از معلول فردی است که به تشخیص کمیسیون پزشکی سازمان بهزیستی بر اثر ضایعه جسمی ، ذهنی، روانی یا توام اختلال مستمر و قابل توجهی در سلامت و کارایی عمومی وی ایجاد گردد و موجب کاهش استقلال فرد در زمینه های اجتماعی و اقتصادی شود.
ماده 1:‌ تعیین شدت معلولیت موضوع این دستورالعمل به منظور سطح‌بندی خدمات و تعیین میزان بهره‌مندی افراد معلول از خدمات مورد نظر قانون جامع معلولین مصوب مورخ16/2/83 مجلس شورای اسلامی میباشد.
ماده 2: معلولیت‌ها به 6 گروه عمده و شایع ذیل طبقه بندی می شوند:

  1ـ اختلالات جسمی، حرکتی 
   2ـ اختلالات ذهنی   
  3ـ اختلالات بینایی  
  4ـ اختلالات شنوایی
  5ـ اختلالات گفتاری 
  6ـ اختلالات  اعصاب و روان


ماده 3: شدت معلولیت هر گروه بر اساس روش رتبه‌ای بوده و در چهار سطح،خفیف، متوسط، شدید و خیلی شدید مشخص می‌گردند.
ماده 4: شدت معلولیت هر گروه بر مبنای اختلالات عملکرد  و ساختار بدن  (body function & structure) تعیین می‌گردد.
ماده 5: شدت معلولیت گروه افراد دارای اختلالات جسمی‌ ـ حرکتی:
1ـ خفیف: 
2ـ متوسط
3ـ شدید: 
4ـ خیلی شدید:

 تبصره 2: در مورد dwarfism  ،nanism ،کوتاهی اندام تحتانی و deformity انگشت شدت معلولیت بر اساس عدم کارایی و از کار افتادگی فردی و نظر کارشناسی تعیین گردد.
تبصره3:  افراد دارای صرع بزرگ(صرع غیر قابل کنترل با دارو) از نظر شدت معلولیت در گروه شدید  قرار می گیرند.

ماده 6: شدت معلولیت گروه افراد دارای اختلالات ذهنی:
1ـ خفیف: 

2ـ متوسط:

3ـ شدید:  

 4ـ خیلی شدید:
-معلولین ذهنی با بهره‌هوشی (IQ) بین 70ـ51 ـ معلولین ذهنی با بهره هوشی (IQ)بین 50ـ36
 ـ معلولین ذهنی با بهره هوشی (IQ) 35ـ21
 ـ معلولین ذهنی با بهره‌هوشی (IQ)کمتر از 20


تبصره4:  تعیین میزان بهره هوشی بر مبنای تست‌های وکسلر، ریون و وین لند می‌باشد.
تبصره 5:  چنانچه افراد دارای  اختلالات ذهنی همراه با اختلالات رفتاری ( بطورهمزمان) باشند، تقسیم بندی فوق با یک درجه بالاتر  برایشان منظور می گردد.
ماده 7: شدت معلولیت گروه افراد دارای اختلالات بینایی:
1ـ خفیف:

 2ـ متوسط

3ـ شدید:  

  4ـ خیلی شدید:
ـ فقدان یک چشم و چشم دیگر سالم
- یک چشم دارای میدان بینایی بین 45 تا 20 درجه داشته باشد. ـ هر دو چشم دیدی در حدود 1/0 -3/0 داشته باشد.
- هر دو چشم دارای میدان بینایی بین 45 تا 20 درجه داشته باشد.  ـ هر دو چشم دیدی کمتر از 1/0 داشته باشد.
- هر دو چشم میدان بینایی کمتر از 20 درجه داشته باشد. ـ نابینایی مطلق هردو چشم یا N.L.P

تبصره6 :لازم به ذکر است که در تمامی موارد بالا دیدن با بهترین اصلاح (با عینک)در نظر گرفته شده است.
تبصره7:بیماران RP (کسانی که مشکل شبکیه دارند)در این سطح بندی قرار می گیرند.
تبصره 8:N.L.P عدم درک نور می باشد.
تبصره 9:در صورت فقدان یک چشم اگر چشم سالم دیدی کمتر از 3/0 داشته باشد در سطح بندی متوسط قرار می گیرد.

ماده 8: شدت معلولیت گروه افراد دارای اختلالات شنوایی:
1ـ خفیف:

 2ـ متوسط

 3ـ شدید:  

4ـ خیلی شدید:
ـ اختلال شنوایی در هر دو گوش،آستانه  شنوایی dB 45ـ26
 ـ اختلال شنوایی در هر دو گوش، آستانه شنوایی dB70ـ46
 ـ اختلال شنوایی در هر دو گوش، آستانه شنوایی 90ـ71 dB
- استفاده از پروتز کاشت حلزون ـ اختلال شنوایی در هر دو گوش، آستانه شنوایی dB90 به بالا

تبصره 10: لازم به ذکر است اگر کاهش شنوایی دو گوش ، متفاوت باشد مبنا آستانه شنوایی گوش بهتر است.
تبصره 11:در صورتیکه شدت معلولیت و آستانه شنوایی متفاوت باشدنظر کارشناس  ملاک خواهد بود.

ماده 9: شدت معلولیت گروه افراد دارای اختلالات گفتاری :
1ـ خفیف:

  2ـ متوسط

 3ـ شدید: 

4ـ خیلی شدید:
ـ اختلال درتولید آواهای گفتاری
-وجود کام کوتاه یا عمیق
 - لکنت خفیف تا متوسط
- اختلالات dyslexia سن دبستان
- اختلالات صوتی با منشاء روانی و هورمونی
- شکاف کام سخت یا کام نرم
-شکاف زیر مخاطی بدون درگیری لب
  -فلج زبانی یک طرفه
 - لکنت شدید
- اختلال dyslexia بالاتر از سن دبستان
- برداشتن حنجره
- فلج زبانی دو طرفه
   -فلج یک طرفه و دو طرفه حنجره
 - شکاف نرم و سخت یک طرفه با درگیری لب
- شکاف کام نرم و سخت دو طرفه بدون در گیری لب
- سندرمهای فکی صورتی  - زبان پریشی Aphasia
 -اختلال زبان به دلیل Autism
 - شکاف کام نرم و سخت دو طرفه با درگیری دو طرفه لب


ماده 10: شدت معلولیت گروه بیماران روانی مزمن
ـ کلیه بیماران روانی مزمن در گروه شدید و خیلی شدید قرار می گیرند  و از کلیه مزایای این دستورالعمل بهره‌مند خواهند بود.
- بیماران مبتلا به اسکیزوفرنیا و سایر اختلالهای روان پریشی(اختلالات خلقی،اضطرابی،شخصیتی،شناختی،نافذ رشدو زوال عقل) طبقDSM4-TR در گروه خیلی شدید و سایر بیماران روانی مزمن در گروه شدید قرار می گیرند.
تبصره12:برخی از بیماران مبتلا به اختلال دو قطبی که شدت بیماری در حد خیلی شدید ارزیابی می گردد،در گروه بیماران روانی مزمن ،خیلی شدید قرار می گیرند.
تبصره 13:منظور از عدم کارایی در تعاریف ارائه شده، میزان عملکرد، فعالیت و مشارکت هر فرد جهت اجرای وظایف خود می باشد.
تبصره 14:درافراد چند معلولیتی ملاک تعیین سطح معلولیت بر اساس عدم کارایی یا از کارافتادگی تعیین و مشخص می گردد.
تبصره 15:اعتبارات مورد نیاز کمیسیونها از محل اعتبارات حوزه توانبخشی متبوعه با پیشنهاد رئیس کمیسیون تامین
 می گردد.
تبصره 16: کلیه مواردی که در این دستورالعمل لحاظ نگردیده است ،ا بر اساس نظر کمیسیون اعمال خواهد شد.
تبصره:17 : نقطه نظرات و پیشنهادات به کمیسیون تجدید نظر استان برای رفع ابهامات و اشکالات ارائه گردد.
تبصره 18 : اعتبار هر کارت شناسایی 4 سال می باشد که  در روی کارت می بایست  قید گردد. در صورتیکه کارت معلولیت تحت هر عنوان مفقود گرددیا شدت معلولیت تغییر کند نیاز به صدور کارت مجدد می باشد، که این امر بر اساس پرونده معلول و تقاضای فرد معلول انجام می شود.
تبصره 19: در قبال صدور کارت هیج وجهی دریافت نمی گردد و این امر زیر نظر مستقیم معاونت توانبخشی صورت می گیرد.
تبصره 20: این دستورالعمل در 10 ماده و 20 تبصره توسط حوزه معاونت توانبخشی،دفتر امور توانبخشی معلولین ذهنی تهیه و در بهمن ماه 1387 در شورای مدیران حوزه معاونت توانبخشی کشور به تصویب رسید و هر گونه تغییر در آن مستلزم تایید شورای مذکور می باشد.


 1.  عدم کارآیی یا فقدان دو پا از بالای زانو                                           
2. عدم کارآیی یا فقدان دو دست ازمچ به بالا.
3.  عدم کارآیی یا فقدان یک پا و یک دست 
4. انحناء شدید ستون فقرات غیر اصلاحی (اسکلیوز،کیفوز)        

1. عدم کارآیی یا فقدان چهاردست و پا
2. عدم کارآیی یا فقدان دو دست از بالای آرنج
3. عدم کارآیی یا فقدان دو پا از لگن

1. عدم کارآیی یا فقدان یک پا از زیر زانو
2.  انحنای خفیف ستون فقرات غیر اصلاحی                                                                                            
 1. عدم کارآیی یا فقدان دو پا از زیر زانو
2. عدم کارآیی یا فقدان یک پا از بالای زانو   
3. عدم کارآیی یا فقدان یک دست از مچ به پایین (دست غالب)
4. عدم کارآیی یا فقدان یک دست از مچ به بالا(دست غالب)

منبع : سایت سازمان بهزیستی


موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها:


تاريخ : سه‌شنبه ۱۳٩۱/٧/۱۱ | ٤:٤٩ ‎ب.ظ | نویسنده : ها نیه پرواز | نظرات ()
.: Weblog Themes By M a h S k i n:.